บทความ

มอร์มอนเชื่ออะไร ตอนที่ 𝟒

มอร์มอนเชื่ออะไร-ตอนที่-4

ในชั้นสอนพระคัมภีร์วันนี้ พี่ปราได้ถามคำถามที่น่าสนใจว่า “อาณัติศึกษาความเชื่ออื่น ๆ แล้วไม่หวั่นไหวบ้างหรือ” ซึ่งในตอนนั้นผมก็รับรู้และขอบคุณในความห่วงใยของพี่ปรา และผมก็ตอบไปแบบเร็ว ๆ ว่า “ไม่หวั่นไหว กลับยิ่งมั่นใจมากขึ้น” ผมเข้าใจว่าบางคนอาจจะสับสนเมื่อศึกษาความเชื่อที่แตกต่าง แต่สำหรับผมแล้ว เมื่อได้ศึกษาความเชื่อที่แตกต่างในเชิงเปรียบเทียบ เช่น จำนวนหลักฐาน, ความน่าเชื่อถือของหลักฐาน หรือ การใช้เหตุผล แบบตรงไปตรงมา ก็ยิ่งทำให้ผมมีความมั่นใจในความเชื่อของคริสเตียนมากขึ้นว่า แม้จะมีหลายส่วนที่เป็นความเชื่อ แต่ก็เป็นความเชื่อที่มีหลักฐานและเหตุผลรับรองหนาแน่นมาก ซึ่งผมยังไม่เห็นสิ่งเหล่านั้นในมอร์มอนมากนัก แม้ว่าจะได้อ่านเอกสารจาก Foundation for Ancient Research and Mormon Studies (FARMS) มาบ้างแล้วก็ตาม

 

(1) ผมยังไม่เห็นหลักฐานภายนอกใด ๆ ที่สนับสนุนว่า Joseph Smith เป็นผู้เผยพระวจนะของพระเจ้า 

 

(2) ผมยังไม่เห็นหลักฐานภายนอกใด ๆ ที่สนับสนุนว่า Book of Mormon เป็น เรื่องราวที่เกิดขึ้นจริงในประวัติศาสตร์ แต่เห็นหลักฐานค้านจากสถาบัน Smithsonian ซึ่งยังไม่มีคำอธิบายจากมอร์มอน

 

(3) ศาสนศาสตร์เรื่องพระเจ้า, พระเยซู, ความรอด ยังขาดความคงเส้นคงวาภายใน (internal consistency) โดยเฉพาะสภาพพระเจ้ามีจุดเริ่มต้น ซึ่งทำให้อธิบายคำว่านิรันดร์ในอดีตได้ยากมาก

เอาล่ะ กลับมาสู่เนื้อหาของเรากันต่อ โดยก่อนหน้านี้ เราได้พิจารณามุมมองของมอร์มอนที่มีต่อพระบิดาและพระเยซูไปบ้างแล้ว คราวนี้ก็มาถึงคิวของ “ตรีเอกานุภาพ” กันบ้าง เนื่องจากตรีเอกานุภาพมีนิยามที่ชัดเจน กล่าวคือ

  1. พระเจ้ามีหนึ่งเดียว – There is Only One God
  2. พระเจ้ามีสามบุคคล – There are Three Divine Persons
  3. ทั้งสามมีความเท่าเทียมกัน – They are Coequal

เรามาลองพิจารณาว่ามอร์มอนมีแนวคิดเรื่องนี้อย่างไรบ้าง 

𝟓. มุมมองต่อตรีเอกานุภาพ 𝐕𝐢𝐞𝐰𝐬 𝐨𝐟 𝐓𝐫𝐢𝐧𝐢𝐭𝐲

𝟓.𝟏 พระเจ้ามีหนึ่งเดียว – 𝐓𝐡𝐞𝐫𝐞 𝐢𝐬 𝐎𝐧𝐥𝐲 𝐎𝐧𝐞 𝐆𝐨𝐝

 

ในขณะที่มุสลิมอธิบายพระเจ้าหนึ่งเดียวแบบ One being + One person และ คริสเตียนอธิบายพระเจ้าหนึ่งเดียวแบบตรีเอกานุภาพ คือ One being + Three persons แต่มอร์มอนเชื่อว่าพระเจ้าหนึ่งเดียวแบบ Three beings + Three persons โดยคำถามที่น่าสนใจ คือ ทางมอร์มอนจะอธิบาย “พระเจ้ามีหนึ่งเดียว” อย่างไร ผมขอยกงานเขียนของนักวิชาการฝั่งมอร์มอนที่ชื่อ Barry R. Bickmore จากวารสารของมอร์มอน FARMS Review 15/1 (2003): หน้า 218 โดยเขียนเอาไว้ 3 คำอธิบายดังนี้

  1. พระบิดาเป็นพระเจ้าหนึ่งเดียวของพระเจ้าทั้งหลาย (He is the Eternal God of all other gods, D&C.121:32)
  2. พระบิดา พระบุตร และ พระวิญญาณบริสุทธิ์ เป็นหนึ่งเดียวกันในความคิด (Three beings + Three persons + one purpose) และ เรียกรวมทั้ง 3 beings ว่า one Godhead โดย Elder Bruce R. McConkie อธิบายว่า “Monotheism is the doctrine or belief that there is but one God. If this is properly interpreted to mean that the Father, Son, and Holy Ghost—each of whom is a separate and distinct godly personage—are one God, meaning one Godhead.
  3. แม้ว่าจะมีมนุษย์จำนวนหนึ่งกลายเป็นพระเจ้า แต่พระเจ้าเหล่านั้นจะถูกรวมเป็นหนึ่งเดียวกับ Godhead โดย Brigham Young กล่าวว่า If men are faithful, the time will come when they will possess the power and the knowledge to obtain, organize, bring into existence, and own. “What, of themselves, independent of their Creator?” No. But they and their Creator will always be one, they will always be of one heart and of one mind, working and operating together; for whatsoever the Father doeth so doeth the son, and so they continue throughout all their operations to all eternity.

 

ดังนั้นจะเห็นว่าทางมอร์มอนอธิบายความเป็น Monotheism ของตนเอง โดยมองไปที่ One purpose ของพระเจ้าทั้งหลาย ซึ่งเป็นเหตุผลที่มอร์มอนใช้คำว่า Godhead แทนคำว่า Trinity

𝟓.𝟐 พระเจ้ามีสามบุคคล – 𝐓𝐡𝐞𝐫𝐞 𝐚𝐫𝐞 𝐓𝐡𝐫𝐞𝐞 𝐃𝐢𝐯𝐢𝐧𝐞 𝐏𝐞𝐫𝐬𝐨𝐧𝐬

ในประเด็นนี้คริสเตียนกับมอร์มอนมีความเชื่อเหมือนกัน จึงไม่ขอลงรายละเอียด

 

𝟓.𝟑 ทั้งสามมีความเท่าเทียมกัน – 𝐓𝐡𝐞𝐲 𝐚𝐫𝐞 𝐂𝐨𝐞𝐪𝐮𝐚𝐥

ในขณะที่คริสเตียนเชื่อว่าพระเยซูมีความเป็นพระเจ้าเทียบเท่ากับพระบิดา แต่พระเยซูถ่อมใจลงมารับบทบาทที่ต่ำกว่า (equal in being but inferior in role) โดยมารับสภาพเป็นมนุษย์และรับความผิดบาปแทนพวกเรา แต่มอร์มอนเชื่อว่าพระเยซูมีความเป็นพระเจ้าต่ำกว่าพระบิดา ในหลายมิติ เช่น มีความรู้น้อยกว่า (มธ.24:36) และเชื่อว่าพระเยซูถูกสร้างโดยพระบิดา จึงทำให้ด้อยกว่าในมิติของคำว่านิรันดร์ โดยข้อพระคัมภีร์หลักที่ใช้สนับสนุน คือ ยน.14:28 โดยที่ Barry R. Bickmore นักวิชาการฝั่งมอร์มอนได้เขียนเอาไว้ว่า พระเยซูมีตำแหน่งและสง่าราศีต่ำกว่าพระบิดา และ ถูกสร้างโดยพระบิดา

Members of the Church of Jesus Christ and creedal Christians affirm together that Jesus Christ is true God and true man. However, since Latter-day Saints reject the notion of creatio ex nihilo, we can also consistently assert that Jesus is subordinate in rank and glory to the Father and was created by the Father.

 

ดังนั้น เมื่อเราพิจารณาหลักข้อเชื่อของมอร์มอนทั้งสามด้าน เราสามารถสรุปได้อย่างตรงไปตรงมาว่า “มอร์มอนไม่เชื่อเรื่องตรีเอกานุภาพ” และเว็บไซต์ทางการของมอร์มอนเขียนเอาอย่างชัดเจนว่า

Like many Christians, we believe in God the Father, His Son Jesus Christ, and the Holy Spirit. However, we don’t believe in the traditional concept of the Trinity. We believe that the Father, the Son, and the Holy Ghost are three separate beings who are one in purpose.

*** แม้ว่าผมจะไม่ใช่มอร์มอน แต่สิ่งที่ผมประทับใจมากในการศึกษามอร์มอน คือ “ความตรงไปตรงมา” ในเว็บไซต์ทางการของมอร์มอน ได้ระบุความเชื่ออย่างตรงไปตรงมา ว่ามีความเชื่อแตกต่างจากคริสเตียนทั่วไปอย่างไรบ้าง โดยไม่มีการซ่อนเร้นหรือปิดบัง (ซึ่งต่างจากบางกลุ่มความเชื่อในไทย ที่เรียกตัวเองว่าคริสเตียน แต่ในหน้าเพจของตัวเอง แทบไม่ได้บอกเลยว่าเชื่ออะไรบ้าง)

 

บทความโดย : ดร.อาณัติ เป้าทอง

Graphics by : Rainnie Design

 

 

สามารถอ่านบทความย้อนหลังทั้ง 3 ตอน ได้ที่ลิงก์ด้านล่างนี้

มอร์มอนเชื่ออะไร ตอนที่ 1 𝐖𝐡𝐚𝐭 𝐃𝐨 𝐌𝐨𝐫𝐦𝐨𝐧𝐬 𝐁𝐞𝐥𝐢𝐞𝐯𝐞? 𝐏𝐚𝐫𝐭 𝟏

 

มอร์มอนเชื่ออะไร ตอนที่ 2

มอร์มอนเชื่ออะไร ตอนที่ 1 𝐖𝐡𝐚𝐭 𝐃𝐨 𝐌𝐨𝐫𝐦𝐨𝐧𝐬 𝐁𝐞𝐥𝐢𝐞𝐯𝐞? 𝐏𝐚𝐫𝐭 𝟏

 

ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง